Mənzil baxışı çox vaxt yarım saatdan az çəkir və bu qısa müddətdə həyəcandan, ev sahibinin yanında olmağın yaratdığı rahatsızlıqdan çoxlu detal gözdən qaçır. Sonradan «kaş onda yoxlayaydım» deməmək üçün baxışa sistemli yanaşmaq lazımdır. Aşağıda Bakı bazarı üçün struktur, kommunal, pəncərə-izolyasiya və sənəd yoxlamasını əhatə edən mərhələli bələdçini, sonda isə çap edib özünüzlə apara biləcəyiniz 40 bəndlik yoxlama siyahısını təqdim edirik.
Baxışdan əvvəl: sənədlər və məhəllə araşdırması
Yaxşı baxış hələ evə çatmamış başlayır. Satıcı və ya vasitəçi ilə görüşü təsdiqləyəndə əvvəlcədən çıxarışın (kupça) surətini, mərtəbəni, sahəni və mülkiyyətçinin adını soruşun. Real satıcı bu məlumatları verməkdən çəkinmir; boyun qaçıran «sahib» adətən problemlidir. Eyni zamanda EvNet-də və ya digər mənbələrdə Yasamalda satılıq evlərin qiymət aralığına baxıb təklifin bazara uyğun olub-olmadığını yoxlayın.
Məhəlləni özü də «yoxlayın»: yaxınlıqda metro, avtobus dayanacağı, market, aptek, məktəb və xəstəxananın olub-olmadığını qeyd edin. Mümkünsə mənzilə iki dəfə — gündüz və axşam baxın. Gündüz işıqlanmanı və ümumi vəziyyəti, axşam isə səs-küyü, avtomobil park yerini və qonşuluğun necə olduğunu görəcəksiniz. Yol tıxacı, yaxınlıqdakı restoran-kafe səsi və ya inşaat işi kimi detallar yalnız yerində, müəyyən saatlarda üzə çıxır.
Struktur: divar, tavan, nəm, çatlar
Mənzilin «skeleti» ən vacib hissədir, çünki kosmetik təmiri asanlıqla yeniləmək olar, lakin struktur problemi baha başa gəlir. Divar və tavan künclərini, xüsusən sanuzel, mətbəx və şimala baxan otaqlarda, diqqətlə nəzərdən keçirin. Sarı-qəhvəyi ləkələr, qabaran boya, qopan divar kağızı və kif (qara-yaşıl nöqtələr) nəm problemi əlamətidir. Yeni çəkilmiş tək zolaq boya köhnə ləkəni gizlətmək üçün ola bilər, ona görə də mebel və pərdə dallarına baxın.
Divarlardakı çatlara diqqət edin: nazik saç-tükü çatları adətən təhlükəsizdir, lakin diaqonal, geniş və ya qapı-pəncərə künclərindən uzanan çatlar struktur oturmasına işarə edə bilər. Döşəmənin düzlüyünü yoxlamaq üçün balonu və ya kiçik topu yerə qoyun — bir tərəfə yuvarlanırsa, döşəmə əyilib. Qapıların rahat açılıb-bağlandığını, çərçivə ilə arasında bərabər aralıq olduğunu da yoxlayın; sıxılan qapı çərçivə əyilməsinin əlamətidir.
Kommunal: su təzyiqi, elektrik, qaz, istilik
Kommunal sistemlər gözlə görünmür, ona görə də onları işlədərək yoxlamaq lazımdır. Mətbəx və sanuzeldə kranı sonuna qədər açın: su təzyiqinin qənaətbəxş olduğunu, suyun qısa müddətdə isindiyini və eyni anda iki kran açılanda təzyiqin kəskin düşmədiyini yoxlayın. Tualeti çəkib suyun necə axdığını, sifonların normal işlədiyini görün. Kranların altında və boru birləşmələrində sızma, pas və köhnə su ləkəsi olub-olmadığına baxın.
Elektrik üçün şit (avtomat qutusu) vəziyyətinə baxın, açıq naqillər, yanıq iz və ya köhnə alüminium məftil varsa qeyd edin. Bir neçə rozetkanı telefon şarjı və ya lampa ilə yoxlayın, işıqları yandırıb-söndürün. Qaz sistemi varsa, plitənin işlədiyini və qaz qoxusu olmadığını yoxlayın. İstilik üçün: kombi (fərdi istilik) varsa markasını, yaşını və sonuncu servisini soruşun, işə salıb radiatorların isinməsini izləyin. Ən vacib maliyyə detalı — kommunal borclar: su, işıq, qaz və istilik hesablarında ödənilməmiş borc qalıb-qalmadığını satıcıdan soruşun və mümkünsə sonuncu qəbzləri görün, çünki bəzi borclar mənzillə birlikdə ötürülə bilər.
Pəncərə, izolyasiya, səs-küy
Pəncərələr həm istilik-soyuq, həm də səs-küy baxımından mənzilin rahatlığını təyin edir. Hər pəncərəni açıb-bağlayın: mexanizmin rahat işlədiyini, ikiqat şüşə (stеklopaket) və rezin izolyasiyanın yerində olduğunu yoxlayın. Şüşə arasında buğ və ya su damcısı görünürsə, izolyasiya pozulub. Pəncərə künclərində və pəncərəaltında nəm ləkəsi olub-olmadığına baxın — bu, kondensat və zəif izolyasiyanın əlamətidir.
Bir neçə dəqiqə pəncərəni bağlayıb səs-küyü qiymətləndirin: küçə, magistral yol, gecə klubu və ya bazar yaxınlığı ciddi narahatlıq yarada bilər. Eyni zamanda mənzilin istiqamətinə diqqət edin — cənub və şərqə baxan mənzillər gün ərzində daha çox təbii işıq alır, şimala baxan otaqlar isə soyuq və nəmə meyilli olur. Günün hansı saatında hansı otağa günəş düşdüyünü soruşun; bu, həm rahatlıq, həm də kommunal xərcə (qış istilik) təsir edir.
Sənədlərin obyektlə uyğunluğu (kupça yoxlaması)
Mənzil nə qədər gözəl olsa da, sənədlər obyektlə uyğun gəlmirsə, alış təhlükəlidir. Baxış zamanı üç şeyi tutuşdurun: çıxarışdakı (kupça) sahə (m²), ünvan və mərtəbə real mənzilə uyğun olmalı; çıxarışdakı mülkiyyətçinin ad-soyadı satıcının şəxsiyyət vəsiqəsi ilə tam üst-üstə düşməlidir. Sahə kupçada 60 m² yazılıbsa, amma mənzil gözlə xeyli kiçik görünürsə və ya balkon-eyvan «əlavə edilib», bu, izah tələb edən fərqdir.
Çıxarışın həqiqiliyini üzərindəki nömrə ilə e-gov.az portalında pulsuz yoxlaya, həmçinin mənzil üzərində həbs, ipoteka və ya girov olub-olmadığını görə bilərsiniz. Satıcı «etibarnamə ilə satıram» deyirsə, etibarnaməni notariusda yoxladın. Sənəd yoxlamasının bütün detalları — çıxarışın hansı sahələrinə baxmaq, məhdudiyyətləri necə görmək — üçün kupça (çıxarış) nədir və necə yoxlanılır bələdçimizi oxuyun. EvNet-in yoxlanılmış elanlar prinsipi saxta elana düşmə riskini azaldır, lakin sənədləri son mərhələdə öz gözünüzlə tutuşdurmaq həmişə sizin öhdənizdədir.
Çıxarıla bilən 40 bəndlik siyahı
Aşağıdakı siyahını telefonunuzda açıq saxlayın və ya çap edib özünüzlə aparın. Hər bəndi baxış zamanı yerində işarələyin; «yox» cavabı verən bənd üzərində dayanıb səbəbini aydınlaşdırın.
Baxışdan əvvəl (1–5):
- Çıxarışın (kupça) surətini əvvəlcədən istədim.
- Mərtəbə, sahə və mülkiyyətçinin adını təsdiqlədim.
- Qiyməti oxşar mənzillərlə müqayisə etdim (kəskin ucuz deyil).
- Məhəllədə metro/avtobus, market, aptek və məktəb məsafəsini yoxladım.
- Mümkünsə gündüz və axşam iki dəfə baxış planladım.
Struktur (6–14):
- Tavan künclərində nəm ləkəsi və kif yoxdur.
- Divarlarda qabaran boya və ya qopan divar kağızı yoxdur.
- Diaqonal və ya geniş struktur çatı yoxdur.
- Mebel və pərdə dalları gizli ləkə üçün yoxlanıldı.
- Döşəmə düzdür (balon/top bir tərəfə yuvarlanmır).
- Qapılar rahat açılıb-bağlanır, çərçivə əyilməyib.
- Sanuzel və mətbəxdə küf qoxusu yoxdur.
- Balkon/eyvan vəziyyəti və hidroizolyasiyası yoxlanıldı.
- Tavan hündürlüyü və otaq ölçüləri gözlənilənə uyğundur.
Kommunal (15–26):
- Mətbəx və sanuzeldə su təzyiqi qənaətbəxşdir.
- İsti su qısa müddətdə gəlir.
- İki kran eyni anda açılanda təzyiq kəskin düşmür.
- Boru birləşmələrində sızma, pas və su ləkəsi yoxdur.
- Tualet və sifonlar normal işləyir.
- Elektrik şiti (avtomat qutusu) qaydasındadır.
- Açıq naqil, yanıq iz və ya köhnə alüminium məftil yoxdur.
- Bir neçə rozetka və işıq yandırılıb yoxlanıldı.
- Qaz plitəsi işləyir, qaz qoxusu yoxdur.
- Kombi/istilik markası, yaşı və sonuncu servisi soruşuldu.
- Radiatorlar işə salınıb isindiyi yoxlanıldı.
- Su, işıq, qaz və istilik üzrə kommunal borc (manat) aydınlaşdırıldı.
Pəncərə, izolyasiya, səs-küy (27–33):
- Bütün pəncərələr rahat açılıb-bağlanır.
- İkiqat şüşə arasında buğ və ya su damcısı yoxdur.
- Pəncərə rezin izolyasiyası salamdır.
- Pəncərəaltı və künclərdə kondensat/nəm ləkəsi yoxdur.
- Pəncərə bağlı ikən küçə səs-küyü qəbuledilən səviyyədədir.
- Mənzilin istiqaməti (günəş düşən otaqlar) soruşuldu.
- Yaxınlıqda gecə klubu, bazar və ya magistral səsi yoxdur.
Sənədlər və satıcı (34–40):
- Çıxarışdakı sahə (m²) real mənzilə uyğundur.
- Çıxarışdakı ünvan və mərtəbə elandakı ilə eynidir.
- Mülkiyyətçinin ad-soyadı şəxsiyyət vəsiqəsi ilə üst-üstə düşür.
- Çıxarışın həqiqiliyini e-gov.az-da yoxladım.
- Mənzil üzərində həbs/ipoteka/girov qeydi yoxdur.
- Etibarnamə varsa, notariusda yoxlatdım.
- Baxışdan əvvəl heç bir beh və ya depozit köçürmə tələb olunmadı.
Bu 40 bənd struktur, kommunal, izolyasiya və sənəd tərəflərinin hamısını əhatə edir. Bir baxışda hamısını gözdən keçirmək çətindirsə, mənzili bəyəndikdən sonra ikinci, daha diqqətli bir baxış təyin edin — ciddi satıcı buna etiraz etmir.
Yekun: hazırlıqlı baxış aldanmır
Ev baxışının ən böyük düşməni tələskənlik və emosiyadır. Bəyəndiyiniz bir mənzildə çatışmazlıqları görmək istəməyəndə gözlərimiz onları «bağışlayır». Yuxarıdakı 40 bəndlik siyahı məhz buna qarşı sığortadır: o, sizi hər dəfə eyni sistemli yoxlamaya məcbur edir və sonradan xərcli sürprizlərdən qoruyur. Digər mövzular üzrə bütün bələdçiləri oxuyub hazırlığınızı tamamlaya bilərsiniz. Hazır olduğunuzda EvNet.az-ın yoxlanılmış elanlarına baxaraq təhlükəsiz axtarışa başlayın.
Tez-tez verilən suallar
Yoxlanılmış elanlara bax
EvNet.az-da keyfiyyət yoxlamasından keçmiş satılıq və kirayə elanları.
Bütün elanlara bax →